انواع یخچال های طبیعی

انواع یخچال های طبیعی
نویسنده FR تاریخ فروردین ۱۷, ۱۳۹۸ دسته مقالات وبلاگ

خصوصیات ژئومورفولوژیکی (زمین ریخت شناسی) جزو مهمترین دلایل تقسیم بندی یخچال هاست و جغرافی دانان با تکیه بر همین اساس آنها را به دو گروه بزرگ تقسیم بندی کرده اند.

  1. یخچال های قاره ای که نام دیگر آنها یخچال های ناحیه ای است.
  2. یخچال های محلی

در ادامه شما را با خصوصیات این نوع یخچال ها آشنا می کنیم.

یخچال های ناحیه ایی

یخچال های گروئینلند و قاره قطب جنوب ، نمونه های بارزی از یخچال های ناحیه ای یا قاره ای است که بنام آیلندسیس (یک اصطلاح نروژی و در واقع همان یخ درون قاره‌ است) هم مشهور هستند. در اثر عدم تابش نور خورشید به این نواحی که پی آمد آن کاهش شدید دما بود، این یخچال ها به وجود آمدند و گستره وسیعی از مناطق خشک قطب جنوب با این یخ ها پوشیده شد به طوری که میانگین سطح یخ در این نواحی با ۹۷ درصد از کل یخ سراسر کره زمین، برابری می کند ضمن اینکه مناطق خشک در کره جنوبی بیشتر از نواحی قطب شمال است و گستره یخ تمام نواحی قطب جنوب را پوشش داده است. در قطب شمال هم  تنها در قسمت هایی از جزایر شمالی قاره آمریکا و آسیا قطعات پراکنده و بزرگی از یخ به چشم می خورد چون سراسر دریا یخ بسته است.

یخچال های محلی

گستره یخچال های محلی بر خلاف یخچال های ناحیه ای پراکنده تر است اما ضخامت آنها در مقایسه با یخچال های ناحیه ای  کمتر است. تنها جایی که اثری از یخچال های محلی در آن وجود ندارد مربوط به قاره استرالیاست و الا در تمام خشکی های کره زمین از این نوع یخچال ها به فراوانی یافت می شود. یخچال های دره ای هم جزو یخچال های محلی به حساب می آیند. در رشته کوه های هیمالیا و آلپ نمونه بارزی از این یخچال های محلی به چشم می خورد.

  • یخچال های کوهستانی کیلومترها مساحت دارند که مشهورترین آنها عبارتند از:
  • هوبارد در منطقه کوهستانی آلاسکا که طول آن به مساحت ۱۲۰ کیلومتر است.
  • اینلچیک در منطقه کوهستانی تیان شان که طول آن به مساحت ۸۰ کیلومتر است.
  • فدچنکو در منطقه کوهستانی پامیر که طول آن به مساحت ۷۷ کیلومتر است.
  • آلتش در منطقه کوهستانی آلپ که طول آن به مساحت ۳۳ کیلومتر است.

یخ یخچال های طبیعی چگونه به وجود می آید؟

یخچال در واقع همان یخ است که در اثر بارش مداوم برف و شدت سرما به وجود آمده است. با گذشت زمان و تداوم برف و سرما بر ضخامت و گستره این یخ ها اضافه شد به طوری که سطح وسیعی از خشکی ها به یخ تبدیل شدند. البته دریاهای یخی و کوه های یخی  در این تعریف نمی گنجد چرا که کوه های یخی قطعات درشتی از یخ به شمار می روند که از توده های اصلی خود که همان یخ دریایی است جدا شده اند. توسعه یافتن یخچال های طبیعی در گرو تبخیر آب اقیانوس است تا به برف تبدیل شده و روی بستر آنها ببارد. همانطور که سفره های زیر زمینی آب و رودهایی هم که در سطح زمین جاری هستند ، نهایتا خود را به اقیانوس ها می رسانند.

یخ یخچال های طبیعی چگونه به وجود می آید

با توجه به شرایط اقلیمی موجود در مناطق برفی، اگر در فصل های گرمی چون تابستان، این برف ها ذوب نشوند به تدریج و همزمان با گذر زمان، بر تراکم آنها اضافه می شود و آنقدر گسترده می شوند که  در نهایت یخچال های طبیعی تشکیل می شوند. در مناطقی هم که مقدار بارش برف، بیشتر از مقدار برفی است که در طول تابستان ذوب می‌شود، گستره‌ای از برفهای دائمی به نام برف دشت (Snowfield) را به وجود می آورند.

حتماً بخوانید :   یخ خرد کن

یخچال‌ها را بر حسب اینکه کجا تشکیل میشوند نیز، به سه گروه تقسیم می کنند که عبارتند از:

۱ – یخچال‌های کوهستانی یا دره‌ای (از نوع آلپ): این نوع یخچال‌ها در مرتفع ترین نقطه کوهها تشکیل می شود و تا دامنه کوه ها پایین می آید مثل یخچال‌های آلپی که در گودی‌ها و ناودیس‌ها تشکیل شده اند.

۲ – یخچال‌های قطبی : این نوع یخچال‌ها در قطب جنوب وگرینلند تشکیل شده اند. گستره وسیعی از این توده های یخی سراسر منطقه قطبی را پوشانده است به طوری که ۹۰ درصد قطب جنوب و ۸۰ درصد جزیره گرینلند توسط توده های یخی اشغال شده است. یخچال‌های قطبی (که به آنها یخچال‌های قاره‌ای نیز اطلاق می‌شود)بر روی سطح قاره ها در حال پیشرفت هستند.

۳ – کلاهک‌های یخی :کلاهک‌های یخی ، سراسر ارتفاع کوههای مناطق قطب جنوب ، گرینلند و ایسلند را پوشش داده است و کوچکترین آنها متعلق به ارتفاعات کوه اورست است.

طبقه‌بندی یخچال‌های طبیعی

طبقه‌بندی یخچال‌های طبیعی

جغرافی دانان یخچال‌های طبیعی جهان، به چهار دسته اصلی تقسیم می کنند که عبارتند از :

۱ – یخچال کوهپایه‌ای: زمانی که یک یا چند یخچال دره ای از میان دره های موجود در میان کوه ها سرازیر شده و به یکدیگر وصل می شوند و در نهایت گستره عظیمی از یخ های متحرک منجر به شکل گیری یخچال های متحرکی در پایین دشت می شوند که به آنها یخچال های کوهپایه ای می گویند.

۲ – یخچال دره‌ای: به رودهای یخی که در دره‌های مناطق کوهستانی جریان دارند، یخچال های دره ای می گویند. پهنا ، عمق و طول این رودها با رودهای حاصل از آبهای جاری مغایرت دارد. یخچال های طبیعی را هم که در دامنه کوههای مرتفع به وجود آمده اند و از اطراف کوه ها به پایین سرازیر می شوند، به یخچال کوهستانی و یا یخچال آلپی مشهور هستند. اندازه و ضخامت یخچال های کوهستانی در مقایسه با طول و عرض یخچال های دیواره‌ای کوچکتر است که به نام یخچال های آویزان و یا رخسارک هم مشهور هستند. بعضی اوقات  ممکن است یک رشته کوهی که در امتداد ساحل به وجود آمده است، حرکت توده‌های بزرگ یخ را مسدود کند و منجر به شکل گیری یخچال های دره ای شوند.

۳ – یخچال قاره‌ای: به صفحات یخی بزرگ که در کوهستانها و دشت های بزرگ تشکیل‌ می شود یخچال قاره ای می گویند. نام گذاری آنها به این اسم از این روست که قدرت پوشش گستره یخ به بزرگی قاره است. همانند صفحات بزرگ و یخی گرینلند و قطب جنوب.

۴ – یخ پهنه‌ها: به توده‌های پهناور یخ که شکل کومه ای هم دارند، یخ پهنه گفته می شود. یخ پهنه ها تحت تاثیر شدت تراکم و وزن سنگینی که دارند، به سرعت گسترش می یابند.

دیدگاه ها